Śmieci, smog i korupcja, czyli „Włoska robota” w krzywym zwierciadle

Słoneczne kurorty, niesamowite dziedzictwo kulturowe, kolebka światowej mody i oczywiście pizza. To pierwsze skojarzenia, które przychodzą na myśl, kiedy ktoś zapyta nas o Włochy. Niestety, mieszkańcy półwyspu Apenińskiego, skutecznie starają się, aby te pozytywne skojarzenia odeszły na drugi plan, bowiem coraz częściej mówi się o Włoszech w kontekście smogu oraz zalegających w miastach śmieci. Mimo to, Włochy są nadal jednym z najpopularniejszych kierunków turystów, zarówno tych, którzy chcą odpocząć w kurortach, jak również wszystkich pasjonatów zwiedzania. Obraz turystów przechadzających się gdzieś pomiędzy górami śmieci jest bardzo wymowny. Kryzys ekologiczny w Italii trwa. Składa się na to wiele czynników, tych oczywistych oraz nadal owianych tajemnicą (przynajmniej oficjalnie).

Neapol

Nie można nie zacząć od tego miasta. Neapol to miasto boskiego Diego. Można się doszukiwać analogii w obecnej formie fizycznej miasta oraz argentyńskiego wirtuoza futbolu. Tysiące ton śmieci zalega na ulicach miasta, nie tylko w ubogich dzielnicach ale również w rejonach zabytkowego centrum. Wszystko zaczęło się ponad 25 lat temu, kiedy to Kamorra wygrała przetarg na zagospodarowanie śmieci generowanych przez przemysł z północnych Włoch. Niestety, zamiast utylizacji, postawiono na ich wywóz, właśnie w rejony Kampanii. Na obrzeżach Neapolu powstało ponad 5 tyś. wysypisk (m.in. w Narodowym Parku pod Wezuwiuszem). Na dzień dzisiejszy, wysypiska są przepełnione a miejscowa społeczność strajkuje przeciwko ich otwarciu czy też budowie spalarni. Szacuje się, że w ostatnich latach zachorowalność na raka wątroby, w samym Neapolu, wzrosła o 36 proc. Skorumpowani politycy w większości nie podejmują konkretnych kroków. Niestety odpady komunalne, plastik oraz wszelkie śmieci generowane przez codzienne czynności to nie jedyny problem tego obszaru. Kamorra korzystając ze swojej bezkarności i wygranego przetargu, pod koniec ubiegłego wieku zakopała w regionie Kampanii toksyczne odpady pochodzące ze szpitali z północnych Włoch i Niemiec oraz odpady przemysłowe (rakotwórcze dioksyny, azbest, arsen, molibden, związki ołowiu, siarki i rtęci, kadmu czy kobaltu). Odpady były zakopywane między warstwami śmieci, na niedużej głębokości. Włoska organizacja pozarządowa zajmująca się ochroną środowiska naturalnego – Legambiente, w reakcji na problem wprowadziła pojęcie ekomafii. Są to zorganizowane grupy przestępcze, które w swojej nielegalnej działalności uderzają głównie w środowisko. W samym Neapolu, dochodzi do ponad 1000 ekoprzestępstw rocznie. Zalicza się do nich nie tylko nielegalną gospodarkę odpadami ale również prace budowlane prowadzące do degradacji środowiska naturalnego, podrabianie żywności czy też przemyt zwierząt. Problem ekologiczny Neapolu, w 2018 roku dotknął także nasz kraj. Na nieczynnej stacji benzynowej w Gliwicach, włoska mafia porzuciła 45 ton plastiku. Śmieci, docelowo miały być przeznaczone do ponownej obróbki w polskich zakładach recyklingowych.

Rzym

W zeszłym roku, kryzys śmieciowy dotknął także Rzym. Odpady zalegające na ulicach Wiecznego Miasta to zdecydowanie jeden z najbardziej kontrastowych obrazów jakie można zobaczyć w internecie. Jeszcze pół roku temu sytuacja była na tyle poważna, że główny lekarz Rzymu, Antonio Magi, wydał „ostrzeżenie higieniczne”. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy było zamknięcie jednego z trzech głównych wysypisk na obrzeżach miasta. Dodatkowym utrudnieniem były pożary, które dotknęły pozostałe miejsca składowania odpadów. W tragicznym stanie znalazł się również Tyber. W wyniku zaśmiecenia, zawieszone są wszelkie rejsy turystyczne po rzece. Początek roku 2020, przyniósł jednak dodatkowy problem. Normy dla pyłów zawieszonych są permanentnie przekroczone, innymi słowy Rzym boryka się ze smogiem. Władze miasta nie tylko zachęcają do korzystania z komunikacji miejskiej czy też rowerów, ale poszły krok dalej. W Rzymie ustanowiono ekologiczne niedziele. Zakaz ruchu samochodów osobowych obowiązuje w tym dniu w godzinach od 7.30 do 12.30 i między 16.30 a 20.30. Ponadto, okresowo są wprowadzane całkowite zakazy używania samochodów z silnikiem Diesla. Złamanie zakazu grozi mandatem oraz zatrzymaniem prawa jazdy.

Turyn, Mediolan, Florencja

Problem smogu dotyka wiele włoskich miast. Najwyższe stężenie szkodliwych substancji w powietrzu, występuje na północy kraju. Stężenie mikropyłów w Turynie wynosi obecnie 50 mikrogramów na metr sześcienny. Władze miasta wprowadziły zakaz poruszania się w wybranych dniach, nie tylko samochodów starej generacji ale również tych z silnikami Diesla spełniającymi normę Euro 5. Podobne ograniczenie weszło w życie także w Mediolanie. W tym przypadku jednak dotyczy ono jedynie samochodów z najwyższą emisją spalin. Władze Florencji także poszły śladem Mediolańczyków. Miast z przekroczonym wskaźnikiem niebezpiecznych pyłów w powietrzu jest znacznie więcej, należą do nich m.in. Wenecja, Vicenza, Frosinone, Piacenza oraz Modena.

Energia słoneczna na ratunek?

Wydawałoby się, że kraj z tak sprzyjającymi warunkami do montażu elektrowni słonecznych, nie powinien mieć problemów z jakością powietrza. Mimo, że potencjał fotowoltaiczny Włoch znacznie przekracza 20 GW (jest prawie 20 razy większy niż w Polsce), zjawisko smogu jest na tyle intensywne, że władze postanowiły poczynić wyżej opisane kroki. Ponadto w połowie zeszłego roku, międzynarodowa sieć marketów budowlanych Leroy Merlin, wprowadziła do swojej oferty gotowe zestawy fotowoltaiczne, upraszczając i zwiększając dostęp do energii słonecznej dla gospodarstw domowych we Włoszech. Jak widać, nie wystarczyło to do uniknięcia zanieczyszczenia powietrza.

Źródła:

  • https://www.courthousenews.com/italys-trash-problem-a-burning-issue-in-the-land-of-fires/
  • https://www.thelocal.it/20200115/rome-extends-diesel-car-ban-as-smog-emergency-continues
  • https://wrc.net.pl/wloska-mafia-nielegalnie-porzucila-45-ton-smieci-z-neapolu-na-stacji-benzynowej-w-gliwica
  • https://krytykapolityczna.pl/swiat/wloska-ekomafia-zatruwa-wode-ziemie-powietrze-podrabia-zywnosc-i-przemyca-zwierzeta/
  • https://globenergia.pl/leroy-merlin-rozpoczyna-sprzedaz-modulow-pv/
  • https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2020-01-19/ekologiczna-niedziela-w-rzymie-w-miescie-obowiazuje-zakaz-ruchu-samochodow/
  • https://www.energetyka24.com/wlochy-ograniczenia-w-ruchu-samochodow-na-polnocy-z-powodu-smogu
Poprzedni artykuł

Perowskity – energia słoneczna w nowym świetle

Następny artykuł

"Gdzie mamy pomieścić te wszystkie rowery?" denerwują się mieszkańcy duńskich miast

Ostatnie z kategorii